Het plezier van samen leren

Onze school » Visie »   visie op onderbouw
 

Visie op onderbouw

Aanleiding nieuwe visie op onderbouw

Voor alle kinderen zijn welbevinden en betrokkenheid voorwaarden om tot leren te komen. We hebben de afgelopen jaren veel geleerd over hoe we betrokkenheid bij kinderen kunnen vergroten. Zo is er gewerkt met een gedeelde leertijd om de overgang van groep 2 naar 3 te verbeteren. Ook het aanpassen van de lesstof aan het niveau van de kinderen in groep 3 bleek goed te werken. Om kinderen een instructie te laten volgen die goed bij hen past, wordt er af en toe al voor gekozen om hen die instructie in een andere groep te laten volgen. Op al deze wijzen wordt de lesstof passend gemaakt voor de kinderen in plaats van de kinderen binnen de lesstof te laten passen.

Daarnaast wordt er veel gepubliceerd over het spelend leren van jonge kinderen (tot ong. 8 jaar). Deze doelgroep leert sprongsgewijs en door spel. Dat wisten we al, maar de extra aandacht hiervoor heeft ons weer op deze feiten doen focussen.

We merken steeds vaker dat het leerstofjaarklassensysteem (het systeem van groepen verdelen per leerjaar) de doorgaande ontwikkeling van steeds meer jonge kinderen in de weg zit. Zo is er het voorbeeld van de ‘herfstkinderen’ die zich in anderhalf jaar nog net niet voldoende hebben ontwikkeld en een heel jaar extra groep 2 doen. Of het voorbeeld van de leerkracht die op vijf niveaus een rekenles geeft, omdat ze de lesstof zo goed mogelijk wil laten aansluiten bij de kinderen.

Bij bezoeken aan andere scholen merkten we op dat het mogelijk is om nog veel beter af te stemmen op de onderwijsbehoeften van kinderen. We zijn vervolgens in gesprek gegaan met elkaar over hoe we dat voor de kinderen van den Akker kunnen gaan vormgeven.

 

Wat houdt onze visie op onderbouw in?

Betrokkenheid ontstaat in herkenbare, zoveel mogelijk levensechte situaties. Daar worden kinderen blij van! We gaan daarom speelleersituaties creëren die aansluiten bij de ontwikkeling en de belevingswereld van jonge kinderen. We hebben ervoor gekozen de kinderen van groep 1, 2 en 3, bij het verdelen tijdens de lessen, als één groep te beschouwen. Beide onderbouwlokalen en de kleine hal zullen samen voor deze kinderen ingezet worden om in te werken. Juf Hannie, juf Manon, juf Audrey (onderwijsassistent) en Maxime (afstudeerstudent) verdelen per activiteit de kinderen op onderwerp en leerniveau (zie ook voorbeeld dagplanning).

Centraal in de begeleiding staat het grijpen en het creëren van kansen. Het grijpen van kansen wil zeggen inspelen op speelleersituaties die spontaan ontstaan en die verdiepen. Kansen creëren wil zeggen het inrichten van een aantrekkelijke en leerzame speelleeromgeving en daarin activiteiten aanbieden. Door uit te gaan van een doorgaande ontwikkeling volgens de eigen leerlijnen, kunnen kinderen steeds op het juiste moment een volgende stap zetten. Ze hoeven niet te wachten tot klasgenoten net zo ver zijn en ze hoeven ook geen uitleg te volgen die te moeilijk is.

 

Hoe zorgen we voor geborgenheid?

Tijdens een informatieavond kwamen de meeste vragen over de grootte van de groep. We beschouwen immers al deze kinderen als één groep. Dat is efficiënt bij de indeling van de ruimtes en het geven van de uitleg. Een bijkomend voordeel is dat meer dan één professional de kinderen kan observeren en dat er zo een genuanceerd beeld ontstaat over de ontwikkeling.
Met name aan het begin van de dag en bij bijzondere momenten hebben kinderen echter baat bij een vertrouwd aanspreekpunt. Daarom verdelen we de groep in twee stamgroepen. Bij binnenkomst kunnen ouders bij deze persoon iets kort melden over de totale ontwikkeling van hun kind, of een afspraak maken. Hannie en Manon zijn deze aanspreekpunten. Andere mededelingen kunnen ook met Audrey en Maxime gedeeld worden. Ook groepsmomenten als het eten van fruit en het vieren van verjaardagen zullen in deze kleinere groepen plaatsvinden.

 

De veiligheid wordt ook geboden door duidelijke structuren en routines. Kinderen weten precies waar ze aan toe zijn en wat van hen wordt verwacht. Nieuwe klasgenoten worden binnen enkele weken door de oudere kinderen bekend gemaakt met deze afspraken.

De kleine hal zal onderdeel worden van de werkruimte en daarom ingericht zijn als werkruimte. Een van de lokalen wordt meer een ‘leerlokaal’ voor o.a. de leesinstructies. Het andere lokaal wordt meer een speelleerlokaal.   

 

Hoe volgen we de kinderen?

We volgen de kinderen m.b.v. leerlingvolgsysteem Kijk! Door deze manier van volgen gaan kinderen niet op in een grote massa, maar is juist elk kind in beeld. Elk kind wordt namelijk geobserveerd en krijgt een passend aanbod. Ook de kinderen die daar vanuit hun persoonlijkheid niet zo snel om vragen.

Niet alleen beginnende taal en rekenen wordt gevolgd, maar zeker ook zaken als zelfredzaamheid en andere onderdelen van hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Risicofactoren kunnen snel geobserveerd en in kaart worden gebracht. Pas als kinderen meer dan 6 maanden achter- of voorlopen op de gemiddelde ontwikkeling (die past bij hun leeftijd), wordt er aan de bel getrokken. Dat kan op elk moment worden vastgesteld, bijvoorbeeld na een observatie of een toets. Er kan dan in overleg met ouders gekozen worden voor extra verdieping of extra afstemming.

Uiteraard zorgen we ervoor dat de kinderen van leerjaar 3 hetzelfde leren als in de huidige groep 3. Nu op een meer passende manier.

 

Hoe verloopt een dag?

Alle kinderen worden bij binnenkomst verwelkomd door de leerkracht van hun stamgroep. Ze mogen dan al een werkje pakken en op hun gemak beginnen. Ze mogen ook nog even ‘acclimatiseren’. Waar ze gaan werken, hangt af van wat ze gaan doen. Om 8.30 uur zijn alle ouders vertrokken en gaan de kinderen verder met hun werkje. Zie verder onderstaand voorbeeld van een dagplanning. Zoals u kunt zien, is Hannie bij het eerste thema (ongeveer 4-6 weken) verantwoordelijk voor taal-lezen en Manon voor rekenen. Dat wisselt bij elk thema. Audrey neemt o.a. het (voorbereidend) schrijven op zich.

Lessen waarbij instructies aan grotere groepjes gegeven wordt, zullen in het ‘leerlokaal’ plaatsvinden, het werken in hoeken voornamelijk in het speelleerlokaal en in de hal. Uiteraard leren de kinderen alles wat bij hun leerjaar hoort, alleen niet meer altijd d.m.v. een klassikale instructie. De uitleg zal in kleinere groepjes zijn, afgestemd op wat ze kunnen. Aan het eind van het schooljaar zal bij de kinderen van groep 3 de ontwikkeling minder sprongsgewijs verlopen. Alle kinderen dienen dan de minimale doelen van hun leerjaar te hebben bereikt.

 

Voorbeeld Dagplanning

Voorbeeld van een dagplanning

 

Hoe verloopt het proces verder?

Na de zomervakantie zal bij het eerste thema (‘ik’) gestart worden met het aanleren van alle routines. Bij de dagelijkse binnenkomst ervaren kinderen en ouders snel hoe de routines en afspraken vorm krijgen. Na dit thema worden ouders uitgenodigd voor een kijkmoment.

 

 

Elk schooljaar hebben we een aantal speerpunten om aan te werken. De ontwikkeling in de onderbouw is er daar natuurlijk een van. Maar ook het afstemmen op de onderwijsbehoeften in de andere groepen staat op de agenda. Hoe zetten we het afstemmen in groepen 1, 2 en 3 voort in de hogere groepen? Hoe verloopt de overgang van spelend leren naar leren?

In schooljaar 2017-2018 zal bij studiedagen en tijdens de afspraakvrije middagen deze ontwikkeling van de bovenbouw op de agenda staan. Het ligt voor de hand om eerst het rekenen nog beter af te stemmen op de ontwikkeling van kinderen, omdat we daar het afgelopen jaar veel expertise in hebben opgedaan. Daarna bouwen we het uit naar andere vakken, zoals lezen. Uitgangspunt blijft het geven van instructies op drie niveaus binnen een groep. Het kan dan zijn dat kinderen bij een instructie in een andere groep aansluiten, zoals nu al af en toe gebeurt.

We houden u via de Schoolinfo’s (als vast onderwerp Schoolontwikkeling) goed op de hoogte van deze ontwikkeling.

Dit afgelopen schooljaar is er veel geïnvesteerd in het kijken naar kinderen en het afstemmen van de lesstof op hun ontwikkeling. Daarmee zijn goede resultaten behaald en daar zijn we blij mee. Dat geeft ons het vertrouwen dat we op de goede weg zijn.

Om ervoor te zorgen dat we de goede dingen blijven doen, worden we komend schooljaar begeleid door een expert op dit gebied, Anouk Brouns van Edux.

Meer info?

013 523 06 68

of schrijf je nu in voor
onze nieuwsbrief >